Drinkwater laten testen: waar, hoe en wanneer het zin heeft
Wil je weten wat er precies uit jouw kraan komt? Je kunt je drinkwater laten testen door een laboratorium, maar vaak is dat niet eens nodig. Hier lees je wat je gratis kunt opzoeken, wat een test op lood of PFAS kost, hoe je een monster neemt en wanneer een eigen test echt iets toevoegt.
Kort antwoord
Je drinkwaterbedrijf meet het water in jouw gebied zelf en publiceert de uitslagen gratis. Een eigen test is vooral zinvol bij een huis van vóór 1960 (lood, ongeveer 50 euro), bij water uit een eigen put, of als je de PFAS voor jouw adres precies wilt weten (rond 270 euro). Kies altijd een gecertificeerd laboratorium.
Geschreven door Tomas, oprichter van Water-zuivering · 4 jaar ervaring met waterzuivering
Begin bij de gegevens van je drinkwaterbedrijf
Voordat je geld uitgeeft aan een test: je water wordt al getest. Drinkwaterbedrijven zijn wettelijk verplicht het water continu te controleren. Ze publiceren de uitslagen per leveringsgebied, en die kun je gratis opzoeken op hun website.
Een voorbeeld: het rapport van Dunea voor Scheveningen over het eerste kwartaal van 2024, gemeten door Het Waterlaboratorium, bevat ruim veertig stoffen en eigenschappen. Van hardheid en pH tot lood, nitraat, legionella en E. coli, steeds met de wettelijke norm erbij. Lood was er niet meetbaar (minder dan 0,2 microgram per liter) en er werden geen ziekmakende bacteriën gevonden.
Wat zo'n rapport niet laat zien, is wat er in jouw huis gebeurt. Het water wordt gemeten voordat het jouw leidingen in gaat. Problemen die in huis ontstaan, zoals lood uit oude leidingen, zie je er dus niet in terug. Daar is een eigen test voor.
Welke watertests zijn er en wat kosten ze?
Prijzen zoals bekend in oktober 2026. Ze verschillen per lab, dus vraag altijd vooraf naar de actuele prijs en welke stoffen er precies worden gemeten.
| Test | Wat meet het? | Kosten | Waar? |
|---|---|---|---|
| Gegevens van je drinkwaterbedrijf | Tientallen stoffen per leveringsgebied: hardheid, pH, lood, nitraat, bacteriën en meer | Gratis | Website van je drinkwaterbedrijf |
| Loodtest | Hoeveel lood er uit je eigen leidingen in het water komt | Ongeveer € 50 | Bijvoorbeeld loodinwatertesten.nl of een gecertificeerd lab |
| PFAS-test | Een reeks PFAS-stoffen in je kraanwater | Rond € 270 | Commerciële labs, bijvoorbeeld testenoppfas.nl |
| Teststrips hardheid of pH | Een indicatie van kalk of zuurgraad | Een paar euro tot tientjes | Bouwmarkt of webwinkel |
| Uitgebreid pakket | Metalen, bacteriën en andere stoffen naar keuze | Op offerte | Gecertificeerd lab, zoals Het Waterlaboratorium, Water-Lab of Aquador |
Wanneer heeft drinkwater laten testen zin?
Je huis is gebouwd vóór 1960
Er kunnen loden leidingen in zitten. Een loodtest is dan zinvol, zeker als er een baby, jonge kinderen of een zwangere in huis zijn.
Je gebruikt water uit een eigen bron of put
Dat water valt niet onder de controle van een drinkwaterbedrijf. Laat het regelmatig testen voordat je het drinkt.
Het water ruikt, smaakt of ziet er ineens anders uit
Neem eerst contact op met je drinkwaterbedrijf. Ligt het aan je eigen leidingen, dan kan een test helpen de oorzaak te vinden.
Je wilt weten hoe het met PFAS zit
Begin met de gratis gegevens en de PFAS-kaart. Een eigen PFAS-test is pas nodig als je het voor jouw adres precies wilt weten.
Gaat het je alleen om de algemene kwaliteit van het kraanwater in je regio, dan zijn de gegevens van je drinkwaterbedrijf meestal betrouwbaarder dan één losse meting. Een lab meet één moment; het waterbedrijf meet het hele jaar door.
Kraanwater laten testen op lood
Dit is de test die voor de meeste particulieren het meest oplevert. Lood komt namelijk niet van het waterbedrijf, maar uit loden leidingen in oudere huizen. De Rijksoverheid noemt een prijs van ongeveer 50 euro.
Via loodinwatertesten.nl, een initiatief van Het Waterlaboratorium met Dunea, PWN en Waternet, bestel je tot zes monsters tegelijk. Je krijgt monsterflesjes, een instructie en een gratis retourlabel. Het monster neem je zo:
- Laat het water minstens zes uur stilstaan, bijvoorbeeld ’s nachts.
- Vang ’s ochtends het eerste water uit de kraan op in de flesjes.
- Stuur de flesjes met het retourlabel naar het lab. De uitslag krijg je per mail.
De norm is maximaal 5 microgram lood per liter. Ligt je uitslag daarboven, of weet je zeker dat je loden leidingen hebt, lees dan wat je moet doen in loden leidingen: zo herken je ze.
Drinkwater laten testen op PFAS
PFAS meten is lastiger en duurder. Het gaat om een groep van duizenden stoffen in zeer kleine hoeveelheden, en een lab meet er altijd maar een deel van. Commerciële aanbieders rekenen rond de 270 euro; testenoppfas.nl vraagt bijvoorbeeld € 269,50 en noemt een uitslag binnen ongeveer tien werkdagen. Vraag vooraf welke PFAS-stoffen er gemeten worden.
Voor de meeste mensen is een eigen PFAS-test niet de eerste stap. Je drinkwaterbedrijf meet PFAS zelf, en Greenpeace heeft de uitslagen per postcode in kaart gebracht. Hoe je die leest, staat in de PFAS-kaart van Nederland. Wil je weten wat PFAS zijn en wat de normen zijn, lees dan PFAS in kraanwater.
Zelf meten met teststrips of een meter
Voor hardheid en zuurgraad kun je goedkoop zelf meten met teststrips of een digitale meter. Handig om te weten hoeveel kalk er in je water zit of om te checken of je filter werkt. Het blijft een indicatie: water dat even in een glas staat, verandert al iets van samenstelling. Meer daarover lees je in pH van kraanwater.
Stoffen als lood, PFAS, medicijnresten en bacteriën kun je niet betrouwbaar thuis meten. Een apparaatje dat belooft ‘alles’ te meten, meet meestal alleen het totaal aan opgeloste zouten. Dat zegt iets over mineralen, niet over schadelijke stoffen.
Uitslag binnen: hoe lees je die?
Een goed lab zet de wettelijke norm naast de gemeten waarde. Die normen staan in het Drinkwaterbesluit. Een paar ijkpunten:
- Lood: maximaal 5 microgram per liter.
- Zuurgraad: een pH tussen 7,0 en 9,5.
- Nitraat: maximaal 50 milligram per liter.
- E. coli: nul in 100 milliliter.
Een waarde onder de norm betekent dat het water voldoet aan de wet. Wie verder wil gaan dan de norm, bijvoorbeeld voor PFAS of medicijnresten, kan zelf filteren. Lees welk waterfilter welke stoffen tegenhoudt, of bekijk de normen in drinkwaternormen in Nederland.
Veelgestelde vragen over drinkwater laten testen
Waar kan ik mijn kraanwater laten testen?
Bij een gecertificeerd laboratorium. Voor lood is er loodinwatertesten.nl, een initiatief van Het Waterlaboratorium met Dunea, PWN en Waternet. De gemeente Utrecht noemt daarnaast Water-Lab en Aquador. Voor PFAS zijn er commerciële aanbieders met een thuistestpakket.
Wat kost het om water te laten testen?
Een test op lood kost volgens de Rijksoverheid ongeveer 50 euro. Een PFAS-test kost rond de 270 euro; testenoppfas.nl rekent bijvoorbeeld € 269,50. Een uitgebreid pakket met meerdere stoffen gaat op offerte.
Kan ik mijn drinkwater gratis laten testen?
Een gratis test voor particulieren is er meestal niet. Wel kun je gratis de meetgegevens van je drinkwaterbedrijf opzoeken. Die meten het water in jouw leveringsgebied meerdere keren per jaar in een geaccrediteerd lab.
Hoe neem ik een watermonster voor een loodtest?
Laat het water minstens zes uur stilstaan, bijvoorbeeld ’s nachts. Vang ’s ochtends het eerste water op in de monsterflesjes van het lab en stuur ze zo snel mogelijk terug. Volg altijd de instructie van het lab zelf.
Hoe lang duurt het voor ik de uitslag heb?
Dat verschilt per lab en per test. Voor een PFAS-test noemen aanbieders ongeveer tien werkdagen. De uitslag van een loodtest via loodinwatertesten.nl krijg je per mail.
Zijn thuistests met teststrips betrouwbaar?
Teststrips voor hardheid of pH geven een indicatie, geen exacte meting. Voor lood, PFAS of bacteriën heb je een laboratorium nodig; die stoffen kun je niet betrouwbaar met een strip meten.
Wat doe ik als er te veel lood in mijn water zit?
Laat de loden leidingen vervangen. Tot die tijd drinken zwangeren en kinderen tot en met 7 jaar flessenwater. In een huurwoning moet de verhuurder de leidingen vervangen.
Bronnen
- Rijksoverheid: loden leidingen opsporen en laten vervangen
- Loodinwatertesten.nl (Het Waterlaboratorium, Dunea, PWN, Waternet)
- Dunea / Het Waterlaboratorium: waterkwaliteit Scheveningen, 1e kwartaal 2024
- Gemeente Utrecht: Loden drinkwaterleidingen
- Testenoppfas.nl: PFAS-testkit voor water
- Drinkwaterbesluit, bijlage A
Weet je wat er in je water zit? Haal het eruit
Een osmosesysteem onder het aanrecht filtert PFAS, medicijnresten, microplastics en opgeloste metalen uit je drinkwater. Vraag vrijblijvend een offerte aan.
Vraag vrijblijvend een offerte aan